Historia da Procura.

  1. A figura do Procurador:

 
 
   Para o D.R.A.E., procurador, do latín Procurator, é o profesional do dereito que, en virtude de apoderamiento, exerce ante xulgados e tribunais a representación procesual de cada parte. Tal representación debe ser entendida en sentido latexo, xa que non só se trata dunha representación física en certos trámites xurídicos senón que inclúe a asistencia técnica ao avogado en pos da defensa dos intereses dun cliente común, así como a asistencia e consello ao propio cliente.
 
 
  O fenómeno da representación en xuízo e con el o oficio de Procurador, nace en Roma grazas ao advenimiento do sistema formulario e o aparcadoiro de anteriores métodos consuetudinarios na aplicación da Xustiza.


    Aparece no seo do Dereito Romano, dato que avala en boa medida o seu desenvolvemento e firme implantación ao longo dos séculos, e se alía desde un primeiro momento co concepto de representación procesual, uso xurídico no que entronca a función técnica do Procurador.
 
 
    O código lexislativo alfonsino é o lugar no que se consolidará de forma definitiva a figura do Procurador, distinguindo e afianzando a separación entre a defensa e a representación, isto é, entre eladvocator (Avogado) e o personero (Procurador), nun proceso que continuará o seu desenvolvemento nos séculos posteriores.


 
 
    2. Os primeiros colexios:
 
 
   

    A Idade Media caracterízase por unha disposición da case totalidade dos estamentos sociais, e especialmente entre os membros das distintas profesións, a constituírse en asociacións de carácter gremial. Os Colexios Profesionais xorden, en xeral, a partir dos gremios como grupos profesionais para defender os seus intereses fronte ao Estado, emerxendo coa configuración actual durante as décadas oitava e novena do século XIX.  Os Colexios de Procuradores de España non xorden coas características actuais ata mediados do século pasado, coa finalidade de organizar a profesión. Ata ese momento, os Procuradores non actuaban independentemente, xa que existían organizacións supraindividuales que aglutinaban aos que desempeñaban a representación das partes no proceso. O feito de que o   Procurador sexa unha figura cunha presenza cada vez máis importante no proceso xudicial, aumenta a súa conciencia de pertenza a un grupo profesional específico e favorece as ideas asociacionistas. Un primeiro intento en tal dirección tivo lugar no ano 1279 en Tortosa, coa aparición do Llibre de lles Costums,código de carácter profesional no cal os Procuradores se outorgaban o título de senyor do pleyt.
 
 
    No século XVI, xorden estas organizacións que tenden a determinar as bases da profesión. Son antecedentes dos Colexios actuais o Colexio de Procuradores Causídicos de Zaragoza creado no ano 1396, o Colexio de Notarios Causídicos de Xirona que data do ano 1409, a Confraría ou Causa Pía de Procuradores de Barcelona aprobada mediante privilexio polo Rey Fernando o Católico o ano 1512, o Colexio de Procuradores de Madrid autorizado polo rei Felipe II en 1574, ou, finalmente, o Colexio de Procuradores Causídicos da cidade de Mataró en 1774.
 
 
    O sinal que a relixión imprimiría nestas agrupacións era moi poderosa, como o demostra o feito de que as súas primeiras denominacións fosen as de Confrarías e que a maior parte das súas ordenanzas ocupásense de aspectos de índole relixioso así como do cerimonial litúrxico que debía acompañar ás súas reunións, sempre ao amparo dunha misa. Só moi lentamente conseguirán os confrades- Procuradores ir minguando o peso do compoñente espiritual para aumentar o terreal. Dito doutro xeito, avánzase, aínda con lentitude, cara á profesionalización de todo aquilo que rodea ao Procurador, algo que podemos apreciar con meridiana claridade ao comparar a evolución dos textos que conforman as distintas ordenanzas colexiais.
 
 
     É necesario facer notar que os Colexios profesionais en xeral, e os dos Procuradores dos Tribunais en particular, non xorden de maneira espontánea se unha razón oportuna. A necesidade de defender os intereses profesionais axuntando aos que desempeñaban a mesma función, a urxencia de perseguir o intrusismo profesional, o coidado da eficacia dos que desenvolven a profesión en beneficio da xustiza, a necesidade de articular un sistema disciplinario co fin de coidar do cumprimento estrito dos deberes profesionais, entre outras razóns, foron as que ao noso xuízo determinaron o nacemento dos mesmos.
 
 
    A citada profesionalización reflíctese tamén no aumento considerable da lexislación que afecta os Procuradores. Baixo os Reis Católicos danse sucesivamente tres textos que contemplan a aqueles: as Ordenanzas Reais de Castela ou Ordenamento de Montalvo (1484), as Ordenanzas dadas en Córdoba para a Corte e Chancillería de Valladolid (1485) e as de Medina (1489).

 
    Xunto ao desenvolvemento de medidas relativas á deontología profesional, aparecen outras que tratan de controlar o número de individuos que poden exercer en calidade de Procuradores, o cal nos pon sobre aviso acerca da existencia dun maior número de profesionais do que a taxa de poboación podía asimilar.
 
 
    Non é de estrañar así que nos séculos XVI E XVII ditásense múltiples ?pragmáticas para perseguir o intrusismo ata conseguir que o oficio de Procurador patrimonialícese e pase a venderse como outros cargos ou empregos?. Iso supón a implantación do sistema baseado no numerus clausus, ao restrinxirse de forma drástica o volume de individuos que poden obter o título e, en consecuencia, practicar o seu labor profesional. Esta mercantilización, iniciada por Felipe II e que pervivirá ata finais do século XIX, supón na práctica a entrada do Procurador no mundo dos oficios enajenados, isto é, vendidos pola Coroa a cambio de importantes sumas de diñeiro, e que posteriormente podían se revendidos polos seus titulares. Coa implantación deste sistema acrecéntase a relación entre Procuradores e diñeiro, relación por demais perigosa ao establecerse en virtude da adquisición mediante compra dun cargo no que boa parte dos seus novos propietarios tan só vían un eficaz instrumento ao servizo do seu medro persoal.
 
 
    Gran parte da problemática anterior achaba a súa orixe na imprecisa definición das cantidades que por un determinado traballo debía percibir o profesional. A estimación efectuábase a través de datos obxectivos, é dicir, segundo as peculiaridades de cada caso considerado este de forma única e individual, sen que existise un baremo que permitise cuantificar as cantidades que debían recibirse. Aínda que é certo que con anterioridade ditáronse varias pragmáticas relativas á moderación dos salarios de Avogados e Procuradores, caso da concedida por Carlos I nas Cortes de Monzón de 1542, e que non era senón reprodución da dada en 1503 por Isabel a Católica para Castela, non o é menos que ditas leis nunca lograron a unificación dos seus emolumentos. A inexistencia de táboas arancelarias provocaba así unha difícil situación que veu remediarse en parte coa publicación o 6 de outubro de 1640 das Ordenanzas da Nunciatura Apostólica, que aínda que eran só aplicables aos Procuradores da Nunciatura, sentaron un sólido precedente ao ?ser a primeira implantación arancelaria dos dereitos dos Procuradores?.
 
 
   Haberá que esperar ata o ano 1782 para que o conxunto dos Procuradores españois réxase por un único arancel, o que permitirá a unificación a efectos pecuniarios do desempeño de procúraa en todo o territorio peninsular e evitará os constantes litixios e enfrontamentos que ata esa data e por ese motivo provocábanse ante os tribunais.

CONTACTO

 

 

CALLE BOLIVIA Nº 6, 2º

CODIGO POSTAL 15004

A CORUÑA.

 

TLF:  +34 981 160 090

 

FAx:  +34 981 160 091

 

Movil: +34 606 292 821

 

HORARIO:Lunes a Viernes de 8:00-15:00

 

​Facebook

  • w-facebook

© 2014-2019  Ilustre Colegio de Procuradores de  A Coruña.